Mở đầu hội nghị, GS.TS Trần Công Phong đã trao đổi về tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lõi của giáo dục. Giáo dục ở thế kỷ XX lấy giáo viên là trung tâm với một chương trình giảng dạy phân mảnh và học sinh làm việc trong sự cô lập ghi nhớ các sự kiện. Bước sang thế kỷ XXI, giáo dục lấy học sinh làm trung tâm với việc học tập dựa trên dự án thực tế, có liên quan, hợp tác. Người học cần phải có ba nhóm kỹ năng và giá trị cho việc học tập suốt đời. Đó chính là:
- Kỹ năng học tập và đổi mới: Tư duy phản biện và giải quyết vấn đề, giao tiếp và hợp tác, sáng tạo và đổi mới.
- Kỹ năng đọc viết số: Kiến thức thông tin, nhận thức truyền thông, công nghệ thông tin và truyền thông (ICT).
- Kỹ năng nghề nghiệp và cuộc sống: Tính linh hoạt và khả năng thích ứng, chủ động và tự định hướng, tương tác xã hội và đa văn hóa, năng suất và trách nhiệm.
GS.TS Trần Công Phong
Theo GS. TS Trần Công Phong, các hoạt động giáo dục trong nhà trường là không thể thiếu trong chương trình giáo dục. Hoạt động giáo dục là những hoạt động có chủ đích, có kế hoạch và có sự định hướng của nhà giáo dục, được thực hiện thông qua những cách thức phù hợp nhằm truyền tải nội dung giáo dục tới người học nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục. Theo nghĩa hẹp, hoạt động giáo dục chính là hoạt động của nhà giáo dục và học sinh được tổ chức ngoài giờ học các môn học; bao gồm cả những hoạt động trong và ngoài chương trình hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp nhằm hình thành và phát triển thế giới quan, nhân sinh quan, phẩm chất đạo đức, phát triển thị hiếu thẩm mỹ và phát triển thể chất cho học sinh. Chương trình/ cách thức giáo dục theo tiếp cận giáo dục giá trị văn hóa cho học sinh là cách thức giáo dục được thực hiện dựa trên cơ sở lấy hệ giá trị văn hóa cốt lõi của học sinh Việt Nam trong giai đoạn hiện nay làm trung tâm, làm giá trị văn hóa cốt lõi của người học và là mục đích hướng đến của chương trình/ cách thức giáo dục này.
Sau những chia sẻ tâm huyết của GS.TS Trần Công Phong, ông Nguyễn Công Bình của trung tâm VIETFUTURE đã giải đáp những câu hỏi, thắc mắc của giáo viên. Theo ông Bình, môi trường tác động rất lớn trong sự phát triển toàn diện và phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân.
Ông Nguyễn Công Bình – Giám đốc sản phẩm trung tâm giáo dục VIETFUTURE
Nối tiếp hội nghị tập huấn, PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Vân tiếp tục trao đổi về mối quan hệ giữa giá trị văn hóa và phẩm chất, năng lực trong chương trình GDPT 2018. Bài phát biểu của PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Vân đã trao đổi về ba nội dung chính: Lý do tiếp cận giáo dục giá trị văn hóa trong nhà trường phổ thông; Mối quan hệ giữa GTVH và phẩm chất, năng lực trong CTGDPT 2018; Một số quan điểm giáo dục GTVH trong nhà trường phổ thông.
Cùng với quá trình hội nhập, quá trình giao lưu, tiếp xúc giữa các nền văn hóa Đông – Tây diễn ra ngày càng mạnh mẽ thì các giá trị văn hóa của mỗi quốc gia cần được đặc biệt chú trọng. Các quốc gia đều muốn giữ bản sắc dân tộc mình để không bị hòa tan trong quá trình hội nhập đó. Bởi các giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại đã tạo ra những đặc trưng và diện mạo của mỗi quốc gia vì thế mà giáo dục giá trị văn hóa là một trong những mục tiêu chiến lược của giáo dục quốc gia.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Vân, giá trị văn hóa là các chuẩn mực văn hóa dùng để phân định cái tốt và xấu, đẹp và không đẹp, những giá trị được sáng tạo và kết tinh trong quá trình lịch sử của cộng đồng. Giá trị văn hóa có thể bao gồm cả giá trị vật chất và giá trị tinh thần. Tuy nhiên, xét từ góc độ con người thì giá trị văn hóa nghiêng về giá trị tinh thần. Giá trị văn hóa hướng đến nhu cầu và khát vọng của cộng đồng về những điều tốt đẹp, từ đó bồi đắp và nâng cao bản chất con người.
PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Vân
Trong bối cảnh nhà trường được coi là môi trường giáo dục có tổ chức, tác động trực tiếp tới sự hình thành và phát triển nhân cách của học sinh. Nhà trường chính là một môi trường văn hóa. Có hai phương diện tiếp cận giáo dục giá trị văn hóa:
- Giáo dục từ bên ngoài: Nhận thức và hành động theo những giá trị văn hoá qua nội dung và phương pháp giáo dục trong các môn học và hoạt động giáo dục.
- Giáo dục từ bên trong: Tạo môi trường văn hóa để chuyển các giá trị văn hoá thành giá trị của bản thân.
Hai cách tiếp cận này tác động qua lại lẫn nhau và chính sự chuyển hóa này tạo nên một tác động mang tính tổng thể đến học sinh, qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường. Giá trị văn hóa chính là kết quả của quá trình truyền tải, thực hành những phẩm chất, năng lực.
Mối quan hệ giữa giá trị văn hóa và phẩm chất, năng lực trong chương trình GDPT 2018
Kết thúc hội nghị tập huấn, cán bộ quản lý và giáo viên trường THCS Mạc Đĩnh Chi rất vui mừng vì những ý kiến tham luận đã được giải đáp rõ ràng trong hội nghị và mong rằng Phòng GDĐT quận Ba Đình sẽ tiếp tục tổ chức những buổi hội nghị ý nghĩa như thế này.
Thu Trang – Ban Truyền thông
