Chủ đề: YÊU THƯƠNG

Phần I: Đọc hiểu (6 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

ĐƯA CON ĐI HỌC

Sáng nay mùa thu sang

Cha đưa con đi học

Sương đọng cỏ bên đường

Nắng lên ngời hạt ngọc

Lúa đang thì ngậm sữa

Xanh mướt cao ngập đầu

Con nhìn quanh bỡ ngỡ

Sao chẳng thấy trường đâu?

Hương lúa tỏa bao la

Như hương thơm đất nước

Con ơi đi với cha

Trường của con phía trước

(Tế Hanh, “Khúc ca mới”, NXB Văn học, 1966)

Ghi lại chữ cái đứng trước phương án trả lời đúng (từ câu 1 đến câu 8)

Câu 1: Bài thơ trên được viết theo thể thơ gì?

A. Thơ lục bát
B. Thơ bốn chữ
C. Thơ năm chữ
D. Thơ tự do

Câu 2: Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?

A. Người con
B. Người cha
C. Người mẹ
D. Người bà

Câu 3: Chủ đề chính của bài thơ là gì?

A. Ca ngợi tình yêu quê hương, đất nước

B. Ca ngợi tình cảm của cha dành cho con

C. Bộc lộ niềm vui của người cha khi đưa con đến trường

D. Thể hiện niềm biết ơn của người con dành cho cha

Câu 4: Dòng thơ nào KHÔNG xuất hiện sự vật của thiên nhiên trong buổi sáng mùa thu?

A. Sương đọng cỏ bên đường B. Nắng lên ngời hạt ngọc

C. Lúa đang thì ngậm sữa D. Hương lúa tỏa bao la

Câu 5: Hình ảnh “hạt ngọc” trong dòng thơ “Nắng lên ngời hạt ngọc” được hiểu là gì?

A. Hạt nắng mùa thu B. Hạt sương trên cỏ ven đường

C. Hạt lúa mùa thu D. Hạt lúa thơm ngát trên cánh đồng

Câu 6: Dòng nào dưới đây nêu đúng nghĩa của từ “bỡ ngỡ” trong bài thơ?

A. Chỉ tâm trạng ngơ ngác khi chưa thấy nơi cần đến
B. Chỉ sự ngỡ ngàng khi thấy bao sự vật mới lạ
C. Chỉ sự vui sướng khi lần đầu được bao điều mới lạ
D. Ý nói sự hồi hộp khi chưa thấy nơi cần đến

Câu 7: Dòng thơ nào dưới đây không chứa cụm danh từ?

A. Sáng nay mùa thu sang
B. Sương đọng cỏ bên đường
C. Xanh mướt cao ngập đầu
D. Trường của con phía trước

Câu 8: Tác giả sử dụng phép tu từ gì trong hai dòng thơ “Lúa đang thì ngậm sữa/ Xanh mướt cao ngập đầu”?

A. So sánh
B. Nhân hóa
C. Ẩn dụ
D. Hoán dụ

Câu 9 (0.5 điểm): Em hiểu nội dung của hai dòng thơ cuối như thế nào?

“Con ơi đi với cha/ Trường của con phía trước”

A. Con hãy luôn yêu thương, kính trọng cha. Bởi cha đã đưa con đi học, ngay từ thuở ban đầu.

B. Con hãy luôn yêu thương, biết ơn cha. Bởi cha đã giúp con trả lời câu hỏi “Sao chẳng thấy trường đâu?”

C. Bước chân của con luôn có cha đồng hành tới mọi nẻo đường và chân trời khám phá kiến thức mới. Cha luôn yêu thương, tin tưởng và hi vọng ở con.

D. Khắc sâu tấm lòng yêu thương con, đồng thời bày tỏ sự tin tưởng, hi vọng ở con của người cha.

Câu 10 (2.0 điểm):

Bài thơ “Đưa con đi học” nằm trong tập thơ “Khúc ca mới” của tác giả Tế Hanh. Bằng một đoạn văn (khoảng 10 dòng), em hãy ghi lại cảm xúc của bản thân về bài thơ này.

Phần II: Tạo lập văn bản (4 điểm)

“Mẹ tôi” là một truyện ngắn hay và cảm động của tác giả Phong Thu. Em hãy phân tích đặc điểm nhân vật người mẹ trong truyện ngắn “Mẹ tôi”.

MẸ TÔI

“Tôi có người bạn nhỏ, tên cậu ấy là Lâm. Nhà Lâm đông anh em, nên mọi thứ so với bạn bè không thể nào bằng được. Bạn khác mất chiếc bút máy, thì lập tức bố mẹ đã mua cho chiếc mới ngay. Với Lâm thì không. Cái bút bi mà cậu ấy đang viết từ mấy tháng nay, chỉ thay ruột, còn cái vỏ vẫn tốt. Lâm còn biết chữa khi bút bị tắc mực. Tôi có hỏi sao cậu ấy cẩn thận, tiết kiệm thế? Lâm trả lời:

- Nhà tớ nghèo, mà mẹ tớ lại không được khỏe.

Tôi nghe, vừa quý vừa thương cậu ấy.

Hồi đầu năm học, tôi có cho Lâm vay hơn chục nghìn để mua sách giáo khoa. Vì trong buổi nộp tiền, Lâm không có đủ, tôi đã đưa cho Lâm số tiền mua sách hãy còn thừa. Về nhà, tôi nói lại cho mẹ tôi biết. Mẹ mắng:

- Ngày mai, phải đi đòi về. Hay là tiêu bậy rồi?

Tôi biết đến mai, Lâm chưa thể trả và cũng không muốn mẹ tôi hiểu lầm về tôi và Lâm. Miệng thì “vâng”, nhưng trong lòng, tôi lo lắm.

Hôm sau, mẹ tôi hỏi, tôi thưa là Lâm chưa có. Mẹ tôi không vui, và tôi cũng băn khoăn, không biết làm thế nào. May sao, ba ngày sau, Lâm mang tiền đến trả đúng vào lúc mẹ tôi có nhà. Cậu ấy hai tay cầm tiền, thưa với mẹ tôi:

- Thưa bác, hôm nọ cháu thiếu tiền mua sách nên …

Mẹ tôi mỉm cười nhìn Lâm đăm đăm rồi bất chợt hỏi:

- Ai vá áo cho cháu đấy?

Lâm có vẻ ngượng. Tận lúc ấy tôi mới nhìn thấy miếng vá ở vai áo bạn tôi. Màu vải của mụn vá khác với màu vải của áo. Lâm khẽ thưa:

- Cháu …vá lấy đấy ạ!

Mẹ tôi âu yếm bảo Lâm:

- Cháu cởi áo ra, - bà quay về phía tôi. - Con lấy áo của con cho bạn mặc tạm kẻo lạnh …

Nói rồi mẹ tôi đứng lên mở ngăn kéo đựng đồ khâu, lấy kim chỉ và chọn mụn vải giống với màu vải áo của Lâm, vá lại áo cho nó. Vá xong, mẹ vừa cắn chỉ vừa nhìn Lâm:

- Chắc mẹ cháu bận lắm, hay mẹ cháu ở xa?

Lâm hơi cúi đầu:

- Vâng. Mẹ cháu bận lắm, mà các em cháu thì còn nhỏ ạ!

- Cháu là lớn nhất?

- Vâng ạ!

Lúc Lâm đã ra về, mẹ tôi mới bảo tôi:

- Bạn con là một đứa con biết thương mẹ và ngoan. Hôm nọ mà mẹ biết, mẹ đã không mắng con.

Tôi liền thưa rõ ý định của tôi:

- Con đã định để dành tiền rồi trả lại tiền của mẹ thay cho cậu ấy, nhưng cậu ấy không chịu. Cậu ấy bảo: “Đã vay là phải trả. Nếu không cậu sẽ bị mẹ cậu mắng.”

Mẹ tôi im lặng. Một lát, người bảo:

- Thỉnh thoảng, con rủ bạn ấy sang nhà ta chơi và học bài với nhau cho vui …

Tôi ôm lấy mẹ, nóng cả mắt. Nước mắt chỉ chực trào ra vì sung sướng.”

(Theo “Những truyện hay viết cho thiếu nhi”, Phong Thu, NXB Kim Đồng, 2021)